Wilno i Wileńszczyzna
Antoni Radczenko

Minister kultury RP na Rossie: Jesteśmy świadomi, że są pewne problemy

Relacje polsko-litewskie w ostatnim czasie są bardzo dobre. Rozwiązujemy trochę nabrzmiałych problemów z przeszłości – powiedział dziennikarzom minister kultury dziedzictwa narodowego RP Piotr Gliński, który przybył dzisiaj (27 listopada) z oficjalną wizytą na Litwę.

Pierwszego dnia wizyty w Wilnie minister kultury i dziedzictwa narodowego RP Piotr Gliński odwiedził Rossę, gdzie złożył kwiaty na Cmentarzu na Rossie pod Mauzoleum Matki i Serca Syna oraz zapoznał się ze stanem prac konserwatorskich na cmentarzu.

,,Jestem optymistą. Relacje polsko-litewskie w ostatnim czasie są bardzo dobre. Rozwiązujemy trochę nabrzmiałych problemów z przeszłości. Mogę nawet powiedzieć, że są to relacje przyjacielskie. Myślę, że w trakcie tej wizyty kolejne dobre decyzje zostaną podjęte” – poinformował dziennikarzy Gliński. Dodał, że jest poruszony wizytą na wileńskiej Rossie, która jest ,,bardzo ważnym miejscem dla polskiej historii, polskiego dziedzictwa.

Szef resortu kultury i dziedzictwa narodowego wyraził wdzięczność społecznikom, m.in. Dariuszowi Żybortowi oraz Alicji Klimaszewskiej, którzy opiekują się tym zabytkowym cmentarzem. ,,Powinniśmy być wdzięczni tym naszym strażnikom pamięci, którzy bardzo pieczołowicie pilnują tych miejsc i renowacji” – zaznaczył.

Zapytany o to, jak ocenia renowację cmentarza oświadczył, że znane są mu pewne problemy. ,,Jesteśmy świadomi, że są pewne problemy. Wykonawca nie spełniał wszelkich wymogów konserwatorskich, w związku z tym na początku grudnia przyjeżdżają specjaliści z Polski, którzy z litewskimi specjalistami i lokalnymi władzami będą podejmować odpowiednie decyzje. Sygnały o tym, że nie jest tak, jak być powinno do nas docierały. W piątek rozmawiałem z minister kultury RL. Jest przyjazne podejście władz Litwy do tego, żeby ewentualnie usprawnić te wszystkie prace, jeżeli nie spełniają standardów” – poinformował Gliński. Wyraził zadowolenie z tego, że strona litewska przeznacza środki europejskie na renowację cmentarza na Rossie. Zapewnił, że Polska nadal będzie pełnić pieczę nad polskim dziedzictwem.

Gliński powiedział dziennikarzom, że Polska ma stały kontakt z władzami Litwy. ,,Wszystkie kwestie, które są pomiędzy Polską a Litwą są łączące, a nie dzielące” – zaznaczył. Dodał, że podczas spotkania ze swoją litewską odpowiedniczką, Lianą Ruokytė-Jonson, omówił niektóre drażliwe kwestie.

,,Przy pochówkach powstańców styczniowych będą napisy w kilku językach – litewskim, polskim, białoruskim i angielskim. To jest taki standard ogólnie akceptowalny. Miejsca powinny być oznaczane tak, żeby były czytelne dla wszystkich” – podkreślił.

Prezes Społecznego Komitetu Opieki nad Starą Rossą Dariusz Żybort pozytywnie ocenia spotkanie z ministrem Glińskim. ,,W kwestii renowacji są pewne problemy. Dotyczą samego projektu, ponieważ renowacja jest traktowana jako remont pomników” – powiedział. Wyraził nadzieję, że przyjazd specjalistów z Polski pozytywnie wpłynie na przebieg dalszych prac.

Dzisiaj minister spotka się z premierem Litwy Sauliusem Skvernelisem. ,,Będziemy rozmawiali o sprawach szkolnictwa po obu stronach granic. Jesteśmy otwarci na rozwiązania, które strona litewska proponuje. Chodzi głównie o dom kultury i przedszkole w Suwałkach. Chcielibyśmy, żeby te kwestie były traktowane symetrycznie i oczekujemy pewnych rozwiązań po stronie litewskiej” – powiedział.

Wieczorem wicepremier Piotr Gliński wspólnie z premierem Sauliusem Skvernelisem weźmie udział w otarciu wystawy „Litwo, Ojczyzno moja… Adam Mickiewicz i jego poemat Pan Tadeusz”, które odbędzie się w Pałacu Władców. W trakcie ekspozycji po raz pierwszy na Litwie zostanie zaprezentowany rękopis „Pana Tadeusza”. Wystawa, jak informują organizatorzy, jest „szczególnym projektem, mającym na celu uaktualnienie więzi historycznych i kulturowych, podkreślenie wspólnego dziedzictwa Litwy i Polski, które w 2018 r. obchodzą 100-lecie odrodzenia państwowości”.

W środę minister kultury odwiedzi miejsca, w których będą lub są prowadzone prace konserwatorskie finansowane przez MKiDN, a także uda się pod Ostrą Bramę. Odda również hołd ofiarom rzezi w Ponarach.

Renowacja na Rossie

Prace na Rossie są prowadzone w trzech kierunkach: renowacja kaplic cmentarnych, renowacja pomników oraz odbudowa ścieżek, oświetlenie i monitoring. Renowacja kaplic przebiega zgodnie z planem. Odrestaurowano trzy kaplice z sześciu. Odbudowa ścieżek się opóźnia, ale społecznicy nie mają większych zastrzeżeń. Najwięcej obaw wywołuje renowacja pomników.
12 października odbyło się spotkanie grupy roboczej, składającej się z przedstawicieli społecznych, pracowników samorządu oraz instytucji państwowych, która nadzoruje przebieg prac renowacyjnych na Rossie. Na spotkaniu społecznicy zarzucili wykonawcy prac, który nie zjawił się na cmentarzu, że w kwestii renowacji pomników popełniono dużo błędów i jest sporo zastrzeżeń. Przykładowo nie ma specjalisty restauratora, który by nadzorował prace nad pomnikami. Renowacją zajmują się budowniczy, którzy nie mają odpowiednich kwalifikacji . Wykonawca spółka LitCon, chociaż formalnie działa według zatwierdzonego planu, nie wypełnia odpowiednich dokumentów, nie informuje jakie materiały zostały wykorzystane, restauruje nagrobki bez nadzoru restauratora. Dariusz Żybort jest przekonany, że odpowiednie instytucje państwowe i samorządowe muszą interweniować w tej sprawie.

Przed kilkoma tygodniami w „Salonie Politycznym” Radia Znad Wilii honorowa prezes Społecznego Komitetu Opieki nad Starą Rossą Alicja Klimaszewska zarzuciła radnym AWPL w stołecznej Radzie, że  w kwestii walki o odpowiednią jakość renowacji Komitet nie ma ich wsparcia.
„Dziwię się, bo przecież w samorządzie wileńskim jest duża grupa radnych z AWPL-ZChR. Szczególnie pan Jarosław Kamiński podkreśla, że to radni AWPL podnieśli temat finansowania renowacji Cmentarza na Rossie przez samorząd. A teraz pan Kamiński twierdzi, że my przeszkadzamy, bo ciągle się wtrącamy. Chcemy, żeby to było wykonane porządnie, tymczasem obecnie jest to zrobione po prostu niechlujnie. Ostatnio podczas spotkania na Rossie pokazaliśmy pomnik odnowiony ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego i RP i obok pomnik wykonany przez litewskich wykonawców. Różnią się jak niebo i ziemia”  – oświadczyła Klimaszewska, która w tym roku została odznaczona przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP.

Radny Kamiński w rozmowie z zw.lt odrzucił wszelkie zarzuty, twierdząc, że ostatnio w ogóle nie rozmawiał z Alicją Klimaszewską.

Dotychczas publicznie o problemach związanych z remontem cmentarza na Rossie wypowiedział się tylko socjaldemokrata wicemer Wilna Gintautas Paluckas.

Prace renowacyjne trwają od marca, kiedy stołeczny samorząd, który podpisał umowę ze zwycięzcami przetargu publicznego – spółkami Litcon i Ekstra statyba. Na renowację Rossy przeznaczono ponad 2 mln euro ze środków unijnych oraz samorządowych.
Z zatwierdzonego planu wynika, że podczas pierwszego etapu remontu cmentarza ma zostać uporządkowanych 341 miejsc pochówku, z czego 141 jest wciągniętych do rejestru dóbr kultury, 6 kaplic, renowacji zostaną podane skarpy cmentarne, ogrodzenie. Zostanie zainstalowany system oświetleniowy oraz monitoring. Odnowiony będzie budynek administracji cmentarza. Prace porządkowe mają się zakończyć przed rokiem 2020.

Cmentarz na Rossie liczy blisko 250 lat. Nekropolia składa się z kilku części: Starej Rossy, Nowej Rossy i Cmentarzyka Wojskowego z mauzoleum marszałka Józefa Piłsudskiego, w którym spoczywa jego serce i prochy matki. Na obszarze ponad 10 hektarów jest około 26 tys. nagrobków, pomników, grobowców. Spoczywają tu m.in. profesorowie wileńskiego Uniwersytetu Stefana Batorego, są też groby archeologa i pisarza Eustachego Tyszkiewicza, rzeźbiarza i architekta Antoniego Wiwulskiego, malarzy Franciszka Gucewicza i Franciszka Smuglewicza, groby dwojga dzieci Stanisława Moniuszki. Na Rossie pochowani są również: ojciec litewskiego odrodzenia narodowego Jonas Basanavičius, malarz i kompozytor Mikalojus Konstantinas Čiurlionis, pisarze Vincas Mykolaitis-Putinas, Balys Sruoga, Petras Cvirka.

Tagi:

Więcej informacji
Radio Znad Wilii


Radio ZW FUN


Radar Wileński – Poinformuj nas!