Mój wielki koncert
Wilno i Wileńszczyzna
Julita Kraińska

„Lokomotywa /IDEOLO” zaangażowana i międzypokoleniowa

Lokomotywa /IDEOLO powstała dla każdego, niezależnie od wieku. Wzbudza refleksje, otwiera rozmowę, wymianę międzypokoleniową. Czytana wielokrotnie i w każdym wieku inaczej, sprawia że odbiór staje się coraz pełniejszy.

Na potłuczonej szybie
Sklepu z konfekcją Lolo
Widać kawałek gazety:
Litery IDEOLO…*

Książka to wspólny projekt Fundacji Sztucznej i wydawnictwa Wytwórnia, autorski projekt Małgorzaty Gurowskiej i Joanny Ruszczyk. Małgorzata Gurowska była odpowiedzialna za budowę książki i projekt graficzny, a Joanna Ruszczyk wybierała teksty. Razem współtworzyły koncepcję tej książki. Książka była prezentowana w Wilnie, dzięki Instytutowi Polskiemu (Targi Książki, Kraina Książek).

„To bardzo nietypowa książka, okładka – biała kartka, brakuje na niej informacji o tym co zawiera, dopiero po otwarciu książki widzimy lokomotywę. Książka ma dwa kolory – czerń i biel ”- mówi o książce Magdalena Kłos – Podsiadło z wydawnictwa Wytwórnia.

„Książka ma prostą konstrukcję, lokomotywa z wagonami, każda kolejna strona to wagon. Ma formę harmonijki i trzydzieści metrów długości. To pociąg najbardziej gorących problemów współczesności, ludzkich zaniedbań i wykroczeń takich jak: haniebny stosunek człowieka do zwierząt i ich eksploatacja, zaniedbanie ekologii, współczesne wojny, które prowadzi się zza komputera, narastające nastroje nacjonalistyczne, antysemityzm, brak tolerancji, problem uchodźców etc. To książka dla każdego, niezależnie od wieku, proporcje skupienia uwagi na obrazie i tekście mogą się z wiekiem zmieniać, w każdym wieku będzie czytana/ rozumiana inaczej. To książka międzypokoleniowa.” – dodaje Małgorzata Gurowska, ilustratorka.

Punktem wyjścia książki był wiersz „Lokomotywa” Juliana Tuwima opublikowany w 1938 r., który wszyscy znają, a dokładnie fragment : „ … A tych wagonów jest ze czterdzieści, sam nie wiem co się w nich jeszcze mieści”. Ponieważ w wierszu Tuwim opisuje dziesięć wagonów: konie, paki, fortepiany, atletów, Małgorzata Gurowska opowiada o kolejnych pozostałych.

„Uzupełniamy wagony współczesnymi tematami. Teksty Juliana Tuwima są nadal szalenie aktualne, wręcz gorące, mocne. Wiersze, poematy, satyry, ale też prywatne listy, pisane kiedy Tuwim tęsknił za Polską, za polskim językiem, kiedy musiał wyjechać z kraju, odezwy, lapidarne, dziennikarskie noty, które wykorzystują różne dane i odwołują się do konkretnych dzisiejszych tematów. Postanowiłyśmy z Joanną Ruszczyk do każdego wagonu przypisać znak i tekst. Powstała książka o współczesnych problemach gospodarczych, ekonomicznych, ekologicznych, etycznych.” – precyzuje Małgorzata Gurowska.

Urodziła się książka zaangażowana, w której pojawia się temat tożsamości narodowej, rasizmu, antysemityzmu, w wagonach jadą ofiary Katynia, Żydzi, zwierzyna leśna, egzotyczne zwierzęta, nie jest to obiekt lukrowany, może być odczytywany na różnych poziomach.

„Nie powinniśmy bać się literatury zaangażowanej dla dzieci. Otaczający świat jest pełen rzeczy dobrych i złych, dzieci na pewno sobie poradzą z odczytaniem książki, mówiącej o rzeczach trudniejszych, rozwiną przy tym umiejętność czytania obrazów, znaków, Małgorzata Gurowska posługuje się symbolami, skrótami, a książka prowokuje do poszukiwań, rozmów z dorosłymi.” – dodaje właścicielka wydawnictwa Wytwórnia.

Autorki mówią o książce, że jest międzypokoleniowa, dla każdego, podchodzi partnersko do dziecka i do dorosłego, nie zamyka się na odbiorcę. Zgodnie podkreślają, że ich praca odczarowuje też Tuwima, którego kojarzymy z twórczością dla dzieci, a on jest twórcą bardzo wielu pięknych tekstów dla dorosłych, tekstów satyrycznych, zaangażowanych społecznie, takich jak „Bal w operze”, „Jarmark rymów”, czy poemat liryczno-epicki „Kwiaty polskie”.

„Są świetne, można je odnieść do współczesności i rozwijać” – autorki mówią o tekstach podczas prezentacji Lokomotywy / IDEOLO, której towarzyszą warsztaty oraz animacja poklatkowa, Jest to animacja stworzona z klatek, będących grafikami, ma formę otwartą i gdy autorki docierają do nowych informacji, kolejnych problemów współczesnego świata (tematów gorących, aktualnych dla miejsca, kraju gdzie prezentowane jest IDEOLO) dodają kolejną klatkę, temat, wagon, rozszerzając cykl.

Lokomotywa /IDEOLO została doceniona przez ekspertów jako wspaniale zaprojektowana książka.

Zdobyła wyróżnienia:
- w konkursie na Najpiękniejszą Książkę Roku przez Polskie Towarzystwo
Wydawców Książek;
- w konkursie MUST HAVE / Łódź Design Festival;
- w konkursie „Książka Roku 2014” organizowanym przez Polską Sekcję IBBY
- złoty medal – European Design Awards 2015;
- Rocznik “Print Control” umieścił IDEOLO na liście najciekawszych polskich projektów lat 2013-14 roku.
- Portal Instytutu Adama Mickiewicza, Culture.pl w artykule Agnieszki Sural zaliczył publikację do dwunastu najciekawszych projektów 2014 roku, które Musisz Znać !;

http://culture.pl/pl/artykul/print-control-3-dwanascie-projektow-ktore-musisz-znac

- 2015 / The White Ravens / International Youth Library / Monachium.

*Julian Tuwim „Bal w operze”

Tagi:

Więcej informacji
Radio Znad Wilii


Radio ZW FUN


Radar Wileński – Poinformuj nas!