Sonda Wileńska
Joanna Bożerodska Małgorzata Kozicz

Wszędzie dobrze, ale w domu najlepiej: Agnieszka Awin

Przedwojenna historia Żydów Litwy, Polski, Białorusi, Ukrainy, Rosji, ale też innych krajów naszego regionu, spoczywa między innymi w Nowym Jorku. W Instytucie Badań Żydowskich YIVO, założonym przed wojną w Wilnie, gdzie naukowcy nadal prowadzą badania nad bogatą historią Żydów Europy Wschodniej. Uczestniczką tych badań i pratykantką Instytutu YIVO była nasza dzisiejsza rozmówczyni, Agnieszka Awin, kierownik programu "Europa dla obywateli" Litewskiego Instytutu Kultury.

„Pierwszym miejscem na Instytut nie było Wilno. Myślano o Berlinie, jako o bardziej centralnie usytuowanym mieście, bardziej wygodnym do gromadzenia takich materiałów archiwalnych. W końcu jednak wybrano Wilno i myślę, że ta decyzja nie jest zaskakująca, wiedząc o pozycji Wilna w legendach i świadomości żydowskiej. Od dawien dawna Wilno było tą północną Jerozolimą, stolicą wiedzy i kultury żydowskiej. W tych czasach było popularne powiedzenie „Jedziemy po zarobek do Łodzi, a po rozum do Wilna”" – opowiada Agnieszka Awin.

A archiwum Instytutu YIVO w Nowym Jorku znajdują się miliony dokumentów. Już wkrótce część z nich po zdigitalizowaniu będzie dostępna w internecie. Trwają także rozmowy decydentów o tym, aby wiedzę na temat przedwojennej licznej i bardzo aktywnej społeczności żydowskiej na Litwie włączyć do litewskiego systemu oświaty.

„Mam nadzieję, że będziemy do tego chętni i otworzymy drzwi na przyswojenie całej tej informacji. Trzeba to zaczynać od podstaw. Często uczymy się tylko o Holokauście, ale nie wiemy tak naprawdę, kogo straciliśmy. Kim byli ci Żydzi, te ogromne społeczności żydowskie, które przed wojną tak zgodnie i tak licznie zamieszkiwały tereny litewskie” – podkreśla Agnieszka Awin.

W drugiej części projektu „Wszędzie dobrze, ale w domu najlepiej” porozmawiamy o historii Litwy, którą napisali nie tylko Litwini. Z okazji stulecia niepodległości naszego kraju przypomnimy ludzi różnych narodowości – wybitnych i mniej znanych – którzy w ciągu tego okresu budowali państwo litewskie. I chociaż w ciągu stu lat niejednokrotnie zmieniało się znaczenie pojęć takich jak „państwowość”, „niepodległość” czy nawet „narodowość”, to jednak warto mówić o śladach, które w historii państwa zostawiły różne narody i o ludziach, którzy dzisiaj mogą być dla nas wzorem.

Za pomoc przy powstaniu tego odcinka dziękujemy Instytutowi Polskiemu w Wilnie.

Tagi:

Więcej informacji
Radio Znad Wilii


Radio ZW FUN


Radar Wileński – Poinformuj nas!