Opinie
Aleksander Radczenko rojsty.blox.pl

Radczenko: W dziedzinie oświaty Litwa nieuchronnie spada w dół

Okres świąteczny — to czas, gdy się chce mówić i pisać wyłącznie o rzeczach pozytywnych, przekazywać jedynie dobre wiadomości. Niestety wiadomości zazwyczaj chodzą parami, a dobrej prawie zawsze towarzyszy zła. Opiniotwórcze litewskie czasopismo „Reitingai” ogłosiło właśnie ranking szkół ogólnokształcących na Litwie.

W każdej kategorii w pierwszej pięćdziesiątce znalazło się przynajmniej po kilka szkół polskich: wśród 50 szkół, które najlepiej uczą języka litewskiego, są trzy polskie (szkoła średnia im. św. Kazimierza w Miednikach (13 miejsce), gimnazjum w Rukojniach (19 miejsce) i Gimnazjum im. J. Słowackiego w Bezdanach, a w roku ubiegłym nie było żadnej. Wśród 50 z najlepszym poziomem znajomości języka angielskiego są dwie polskie (Gimnazjum im. Jana Pawła II i „syrokomlówka”).

Jeśli chodzi o historię, na liście 50 szkół, które najlepiej przygotowały uczniów do egzaminu, jest tylko jedna polska – Szkoła Średnia im. J. Lelewela w Wilnie. Pięć polskich szkół wymieniono wśród szkół z najlepszymi wynikami z matematyki („Lelewel”, Gimnazjum im. Jana Pawła II, Gimnazjum im. ks. J. Obrembskiego w Mejszagole, Gimnazjum im. J. I. Kraszewskiego i „syrokomlówka”). Wśród szkół z najlepszymi wynikami z egzaminu z informatyki na 5-6 miejscu jest Gimnazjum im. św. Urszuli Ledóchowskiej w Czarnym Borze, na 22 miejscu – Gimnazjum im. Jana Pawła II w Wilnie. Tę wyliczankę można kontynuować jeszcze bardzo długo. Co prawda biorąc ogólna liczbę polskich szkół na Litwie — dwie-trzy w pierwszej pięćdziesiątce to stanowczo za mało („tradycyjnie” jesteśmy liderami jedynie wśród szkół, które miały najlepsze wyniki z egzaminu państwowego z języka rosyjskiego —w pierwszej pięćdziesiątce znalazło się aż 16 placówek z polskim językiem nauczania). Jednak tendencja jest generalnie rzecz ujmując pozytywna. Gorzej, że jednocześnie od lat spada ogólny poziom nauczania w szkołach ogólnokształcących na Litwie. Przed kilkoma dniami OECD ogłosiła wyniki badania PISA (Programme for International Student Assessment) – międzynarodowego badania, którego celem jest uzyskanie porównywalnych danych o umiejętnościach w zakresie nauk przyrodniczych (biologia, geografia, fizyka, chemia) oraz matematyki i czytania ze zrozumieniem uczniów, którzy ukończyli 15. rok życia —za rok 2015. Wyniki wielce dla Litwy niepocieszające.

Wśród 70 krajów uczestniczących w badaniu Litwa zajęła 36 miejsce, tuż za Łotwą (31) i Rosją (32), daleko za Polską (22) oraz o lata świetlne od Estonii (3 miejsce na świecie i 1 miejsce wśród krajów Unii Europejskiej). Średnia unijna uczniów ze słabymi ogólnymi umiejętnościami wynosi 12,3 proc., Litwa znajduje się poniżej średniej — 15 proc. litewskich uczniów cechują słabe umiejętności ogólne. W poszczególnych segmentach różnice są jeszcze większe: oceniając umiejętności z zakresu nauk przyrodniczych na Litwie ¼ uczniów posiada słabe umiejętności, gdy średnia unijna wynosi 17,8 proc. Notabene w poprzednim badaniu PISA z roku 2012 odsetek takich uczniów na Litwie był dużo mniejszy — zaledwie 15 proc. Znacznie (o blisko 4 proc.) zwiększył się i odsetek uczniów mających najsłabsze umiejętności czytania ze zrozumieniem — na Litwie stanowią ponad 25 proc. ogółu piętnastolatków, gdy średnia unijna wynosi niecałych 20 proc. Litewscy uczniowie nie są liderami i w dziedzinie matematyki — 25,4 proc. z nich zalicza się do najsłabszych w tej dziedzinie, gdy średnia unijna wynosi 22,2 proc.

Nie może nie cieszyć fakt, że polskie szkoły radzą sobie coraz lepiej w litewskich rankingach. Jednak w rzeczywistości nie wiemy, czy to dlatego, że z roku na rok polepsza się ich poziom, czy też dlatego, że z roku na rok spada poziom szkół litewskojęzycznych. Obecnie zaprezentowane wyniki badania PISA, — to dopiero raport wstępny. Ostateczny raport z badania, ukaże się w marcu przyszłego roku. Wtedy pokazana będzie bardziej szczegółowa analiza, m.in. z podziałem według szkół z tym lub innym językiem wykładowym. I wtedy dopiero będziemy w stanie ocenić, czy jakość nauczania, a więc i atrakcyjność polskich szkół na Litwie się zwiększa (jak wróżą rankingi), czy też może pozostaje na bardzo podobnym poziomie lub ten poziom się pogarsza (co może pośrednio wynikać z badania PISA 2015).

Już dziś jednak można stwierdzić, że w dziedzinie oświaty Litwa powoli, ale nieuchronnie spada w dół. Przed 25 laty opuszczając wraz z Estończykami ZSRS mieliśmy identyczna pozycję startową. Estończycy wystrzelili jak kamień z procy do góry, myśmy zaś — ze wszystkimi naszymi niekończącymi reformami szkolnictwa — tylko dreptali w miejscu. I najwyraźniej będziemy dreptali jeszcze bardzo długo, gdyż wszystkie nasze pomysły na oświatę sprowadzają się do obrony pustych budynków szkolnych, miejsc pracy przeciętnych nauczycieli oraz szycia dla uczniów strojów ludowych, nie zaś poprawy jakości nauczania.

Tagi:

Więcej informacji
Radio Znad Wilii


Radio ZW FUN


Radar Wileński – Poinformuj nas!